Yeni Antlaşma

Yeni Antlaşma, İncil (Müjde) olarak da bilinen bu bölüm, 4 müjde kitapçığı, 21 mektup ve Vahiy'den oluşur. Kitapçıklar öncelikle İsa Mesih'in doğumu, yaşamı, öğretişleri ve çarmıha gerilmesiyle ondan sonra olan olayların anlatıldığı dört müjde kitapçığıyla başlar.

İsa Mesih'in ölümünden sonra elçilerinin yaptıkları ve müjdenin yayılma sürecini anlatan Elçilerin İşleri kitapçığıyla sürer. Yeni Antlaşma, bu kitapçıkların ardından Elçilerin çeşitli topluluk ve insanlara yazdıkları mektuplar ve Elçi Yuhanna'ya Tanrı tarafından gelen Esinleme (Vahiy) kitapçığıyla son bulur.

Aslında İncil bir kitabın adı değildir. Dünyanın tek kurtarıcısı olan İsa Mesih hakkında çok önemli bir mesajdır. İsa'nın kendisi Müjdedir.

İncil, Tanrı'nın Eski Antlaşma'da vaat ettiği Kurtarıcı Mesih'in artık dünyaya gelmiş olduğunu bildirmekle başlar. Öncüsü olan Yahya, İsa'yı halka şöyle tanıttı:

29Yahya ertesi gün İsa'nın kendisine doğru geldiğini görünce şöyle dedi: “İşte, dünyanın günahını ortadan kaldıran Tanrı Kuzusu! Yuhanna 1:29

Tanrı bu bildiriyi insanlara ulaştırmak için dört kişiyi görevlendirmiştir. Aynı bildiriyi dört yazar farklı bakış açılarından, ancak bir bütünün birbirlerini tamamlayan parçaları olarak kaleme almışlardır.

Yeni Antlaşma'nın Mesajı

Günahı yüzünden Tanrı'nın yüceliğinden yoksun kalmış insanlar için Tanrı'nın planı uyarınca İsa Mesih günahları bağışlatan kurban olarak çarmıhta öldü ve dirildi. Artık günahlarından tövbe edip Mesih'e iman eden herkesin günahları bağışlanır ve sonsuz yaşama kavuşur. İncil'in yani iyi haberin mesajı budur.

YENİ ANTLAŞMA: Yeni Antlaşmaya da İncil 27 kitaptan oluşur. Bu kitaplar şu şekilde sınıflandırılır:

1. İncil'in ilk dört kitabı: Yazarların adlarıyla anılır. Bun­lar Matta, Markos, Luka, Yuhanna'dır. Yazarların her biri, İsa'nın yaşamını ve öğretisini dikkatli, ayrıntılı ve değişik açılardan ele alır.

2. Elçilerin İşleri: İlk dört kitabı izleyen Elçilerin İşleri başlıklı kitap, İsa'nın seçtiği ilk öğrencilerin etkinliklerini, birçoğu Anadolu'da olmak üzere, ilk kilise topluluklarının nasıl kurulduğunu anlatır. Bu kitabın yazarı, İncil'in üçüncü kitabını da yazan Luka'dır.

3. Pavlus'un mektupları: İsa'nın göğe alınmasından sonra mucizevi bir şekilde İsa'yla karşılaşan ve iman eden Pavlus, kurtuluş müjdesini Yahudi olmayan uluslara iletmek göre­vini almış olarak Kutsal Ruh'un esiniyle değişik kişi ve top­luluklara mektuplar yazdı. Kutsal Yazılar listesinde yer alan Pavlus'un 13 mektubu, İncil'in büyük bir bölümünü oluştu­rur. Bu mektuplar sırasıyla, Romalılar, I. ve II Korintliler. Galatyalılar, Efesliler, Filipililer, Koloseliler, I. ve II. Sela­nikliler, I. ve II. Timoteos, Titus ve Filimon'dur.

4. Diğer mektuplar: İbraniler, Yakup, Petrus'un Mektup­ları, Yuhanna'nın Mektupları ve Yahuda'nın Mektubu.

5. Peygamberlik kitabı - Vahiy: İncil'in son kitabıdır; ge­lecekteki olayları haber veren peygamberlikleri, insanın ve dünyanın sonuna ilişkin öngörüleri içerir.

Yeni Antlaşma'nın Bölümleri

Yeni Antlaşma ya da İncil, 27 kitaptan oluşur. Bu kitaplar şu şekilde sınıflandırılır:

·                                 İncil'in ilk dört kitabı(4): Yazarların adlarıyla anılır. Bunlar Matta, Markos, Luka ve Yuhanna'dır. Yazarların her biri, İsa'nın yaşamını ve öğretisini dikkatli, ayrıntılı ve değişik açılardan ele alır.

·                                 Elçilerin İşleri(1): İlk dört kitabı izleyen Elçilerin işleri başlıklı kitap, İsa'nın seçtiği ilk öğrencilerin etkinliklerini, birçoğu Anadolu'da olmak üzere, ilk kilise topluluklarının nasıl kurulduğunu anlatır. Bu kitabın yazarı, İncil'in üçüncü kitabını da yazan Luka'dır.

·                                 Pavlus'un Mektupları(13): İsa'nın göğe alınmasından sonra mucizevi bir şekilde İsa'yla karşılaşan ve iman eden Pavlus, kurtuluş müjdesini Yahudi olmayan uluslara iletmek görevini almış olarak Kutsal Ruh'un esiniyle değişik kişi ve topluluklara mektuplar yazdı. Kutsal Yazılar listesinde yer alan Pavlus'un 13 mektubu, İncil'in büyük bir bölümünü oluşturur. Bu mektuplar sırasıyla, Romalılar, I. ve II. Korintliler, Galatyalılar, Efesliler, Filipililer, Koloseliler, I. ve II. Selanikliler, I. ve II. Timoteos, Titus ve Filimon'dur.

·                                 Diğer Mektuplar(8): İbraniler, Yakup, Petrus'un Mektupları, Yuhanna'nın Mektupları ve Yahuda'nın Mektubu.

·                                 Peygamberlik kitabı-Vahiy(1): İncil'in son kitabıdır; gelecekteki olayları haber veren peygamberlikleri, insanın ve dünyanın sonuna ilişkin öngörüleri içerir.

İncil'in ilk dört kitabı

Matta, Markos, Luka ve Yuhanna.

Matta

Bu kitapçığın yazarı olan Matta, İsa'nın on iki elçisinden biriydi. Kitapçık İsa'nın soyağacına ait bilgileri vererek başlar. Böylece İncil'in ilk sayfasını açan meraklı okuyucu, onun bir önceki vahyinin devamı olduğunu anlar. Çünkü başında şu sözlerle karşılaşır:

1-2İbrahim oğlu, Davut oğlu İsa Mesih'in soy kaydı şöyledir:...

Matta 1:1-2

Bu soyağacı Eski ve Yeni Antlaşma arasında bir anahtar işlevi görür. Kitabın bu kısmı Yeni Antlaşma'nın, Eski Antlaşma'nın ve Tanrı'nın değişmez amacının bir devamı olduğunu açıkça gösterir.

Tanrı'nın Krallığı ve vaat edilmiş Kral İsa, kitap boyunca görülen ana temadır. İsa bu kitapçıktaki öğretişlerinde özellikle bu krallığa girecek olan kişilerde aranan nitelikler üzerinde durur:

3“Ne mutlu ruhta yoksul olanlara!
Çünkü Göklerin Egemenliği onlarındır.
4Ne mutlu yaslı olanlara!
Çünkü onlar teselli edilecekler.
5Ne mutlu yumuşak huylu olanlara!
Çünkü onlar yeryüzünü miras alacaklar.
6Ne mutlu doğruluğa acıkıp susayanlara!
Çünkü onlar doyurulacaklar.
7Ne mutlu merhametli olanlara!
Çünkü onlar merhamet bulacaklar.
8Ne mutlu yüreği temiz olanlara!
Çünkü onlar Tanrı'yı görecekler.
9Ne mutlu barışı sağlayanlara!
Çünkü onlara Tanrı oğulları denecek.
10Ne mutlu doğruluk uğruna zulüm görenlere!
Çünkü Göklerin Egemenliği onlarındır.

Matta 5:2-10

Markos

Markos kitapçığında Mesih İsa, Tanrı'nın Hizmetkârı olarak açıklanır. Odak noktası O'nun hizmetidir. Kitapçığı açarız ve hemen hemen hiç bir giriş olmadan kendimizi hemen İsa Mesih'in hizmetinin başlangıcında buluruz. O'nun körlerin gözlerini açması, kötürümleri yürütmesi, cüzamlıları temiz kılması, sağırları iyileştirmesi, ölüleri diriltmesi ve müjdeyi yoksullara duyurması ayrıntılı bir şekilde işlenen konulardır. İsa Mesih insanlara hizmet etmek için gönderilen sabırlı bir hizmetkâr, aynı zamanda diğerleri için canını veren Kurbandır.

43...Aranızda büyük olmak isteyen, ötekilerin hizmetkârı olsun. 44Aranızda birinci olmak isteyen, hepinizin kulu olsun. 45Çünkü İnsanoğlu bile hizmet edilmeye değil, hizmet etmeye ve canını birçokları için fidye olarak vermeye geldi.

Markos 10:43-45

Luka

Luka, İsa'yı insanların dostu olan Adem oğlu İsa Mesih olarak tanıtıyor. Luka kitabı, İsa'nın insanlığını vurgular. İsa burada öncelikle İbrahim oğlu ya da Davut oğlu değil, Adem oğlu ya da İnsanoğludur. Sadece belirli bir krallıkla arasında bir bağ olmakla kalmaz aynı zamanda Adem'in bütün evlatlarıyla da arasında bir bağ vardır.

Kitapçıkta, Tanrı'nın merhametinin ve kurtarış müjdesinin, İsrail'i olduğu gibi bütün ulusları kapsadığını görüyoruz. İsa'nın doğuşunu duyuran melek, çobanlara;

10-11...Size, bütün halkı çok sevindirecek bir haber müjdeliyorum:...

Luka 2:10-11

diyor.

18-19“Rab'bin Ruhu üzerimdedir.
Çünkü O beni yoksullara Müjde'yi iletmek için meshetti.
Tutsaklara serbest bırakılacaklarını,
Körlere gözlerinin açılacağını duyurmak için,
Ezilenleri özgürlüğe kavuşturmak
Ve Rab'bin lütuf yılını ilan etmek için
Beni gönderdi.”

Luka 4:18-19

Yuhanna

Yuhanna, İsa'yı "Göklerden gelen Tanrı'nın Oğlu İsa Mesih" olarak resmeder. Kitap, insanları sıradan insansal kavramların çok yukarılarına taşıyarak yazarın Mesih'in diğerlerinden çok farklı bir yanıyla ilgilendiğini açık bir şekilde yansıtır. Burada Mesih'i Tanrı'nın ezeli Oğlu ve Sözü, Tanrı'nın özünden doğan Tanrı, Babayla ve Kutsal Ruh'la yücelik ve gerçek dolu olan olarak tanırız.

Yuhanna'nın tanıklığı Beytlehem'de değil, dünya kurulmadan önceki zamanı ele alarak başlar, "Başlangıçta Söz vardı." Bu Söz (Mesih), "Tanrı'ydı" ve "başlangıçta O, Tanrı'yla birlikteydi" sonra da "insan olup aramızda yaşadı."

1Başlangıçta Söz vardı. Söz Tanrı'yla birlikteydi ve Söz Tanrı'ydı. 2Başlangıçta O, Tanrı'yla birlikteydi. 14Söz, insan olup aramızda yaşadı....

Yuhanna 1:1,2,14

Bu kitapçıkta çok alçakgönüllü bir yaşamı olduğu halde, kendisi hakkında söylediği sözler Mesih İsa'nın yüceliğini açık bir şekilde ifade eder:

35İsa, “Yaşam ekmeği Ben'im. Bana gelen asla acıkmaz, bana iman eden hiçbir zaman susamaz” dedi

Yuhanna 6:35

12...“Ben dünyanın ışığıyım. Benim ardımdan gelen, asla karanlıkta yürümez, yaşam ışığına sahip olur.”

Yuhanna 8:12

9“Kapı Ben'im. Bir kimse benim aracılığımla içeri girerse kurtulur. Girer, çıkar ve otlak bulur.”

Yuhanna 10:9

25“Diriliş ve yaşam Ben'im” dedi. “Bana iman eden kişi ölse de yaşayacaktır.”

Yuhanna 11:25

6“Yol, gerçek ve yaşam Ben'im” dedi. “Benim aracılığım olmadan Baba'ya kimse gelemez.”

Yuhanna 14:6

Elçilerin İşleri

Elçilerin İşleri

Elçilerin İşleri

Elçilerin İşleri'nin yazarı, kendi adıyla anılan Luka kitapçığının da yazarıdır aynı zamanda. Elçilerin İşleri, Luka kitapçığının devamıdır. Mesih İsa, ölümünden ve dirilişinden sonra elçilerine şu vaatte bulundu:

4...“Yeruşalim'den ayrılmayın, Baba'nın verdiği ve benden duyduğunuz sözün gerçekleşmesini bekleyin. 5Şöyle ki, Yahya suyla vaftiz* etti, ama sizler birkaç güne kadar Kutsal Ruh'la vaftiz edileceksiniz. 8Ama Kutsal Ruh üzerinize inince güç alacaksınız. Yeruşalim'de, bütün Yahudiye ve Samiriye'de ve dünyanın dört bucağında benim tanıklarım olacaksınız.”

Elçilerin İşleri 1:4-5,8

Kitapçık, bu vaat doğrultusunda bir araya gelen Mesih inanlılarının beklenen Kutsal Ruh'u almalarıyla başlar. Bunu izleyen bölümler, İsa'yla ilgili müjdenin Elçilerin önderliğinde Kudüs'ten Anadolu'ya, oradan Roma'ya yayılışını ve inanlıların bu arada gördükleri zulümleri anlatır.

Kudüs'teki ilk topluluk (kilise), yalnız Yahudiler'den oluşuyordu. Ama artık bu müjdenin bütün uluslara yayılma zamanı gelmişti. Ve Tanrı o zaman Elçi Petrus'a özel bir görüm verir. Bu özel vahyin etkisiyle, imanlılar İsa'nın sadece Yahudiler için değil, bütün dünya için çarmıhta öldüğü gerçeğini bütün uluslara yaymaya başlarlar. Bu Tanrısal müjdecilik günümüzde de sürmektedir.

Elçilerin İşleri kitapçığı aynı zamanda, önemli bir karakteri de ortaya çıkarır. Bu daha önce imanlılara zulmeden, İsrail'in din önderleri arasında yer alan ve Saul adıyla anılan Pavlus'tur. Pavlus zulümlerine devam ederken İsa Mesih'in gökten ona görünmesiyle anında tövbe edip müjdeye iman eder. Aynı zamanda İsa Mesih onu şu sözlerle elçilik görevine çağırır:

17-18...“Seni, ulusların gözlerini açmak ve onları karanlıktan ışığa, Şeytan'ın hükümranlığından Tanrı'ya döndürmek için gönderiyorum. Öyle ki, bana iman ederek günahlarının affına kavuşsunlar ve kutsal kılınanların arasında yer alsınlar.”

Elçilerin İşleri 26:17-18

Bunu izleyen bölümler Pavlus'un, aldığı bu çağrıyla müjdenin yayılmasında nasıl gayretle çalıştığını anlatır. Pavlus, mektuplar kısmında yer alan 13 mektubun da yazarıdır.

Pavlus'un Mektupları

Romalılar, I. ve II. Korintliler, Galatyalılar, Efesliler, Filipililer, Koloseliler, I. ve II. Selanikliler, I. ve II. Timoteos, Titus ve Filimon.

Romalılar, I. ve II. Korintliler, Galatyalılar, Efesliler, Filipililer, Koloseliler, I. ve II. Selanikliler, I. ve II. Timoteos, Titus, Filimon.

Mesih inancının yayılmasıyla birlikte inanlılar topluluğu büyüdü. İsa'nın elçileri, gittikçe çoğalan bu toplulukları ayrı ayrı ziyaret etmede ve yeni yaşam hakkında öğretiş vermede zorlanmaya başladılar. Rab, bu sorunu Elçilerin Mektupları aracılığıyla ortadan kaldırarak günümüze kadar oluşan imanlılar topluluklarına, imanın bu öğretişsel kısmını emanet etti.

Elçiler, Kutsal Ruh'un yönlendirişiyle yazdıkları mektupları topluluklara göndermeye başladılar. İnanlılara öncelikle Mesih'te ne kadar büyük bir ayrıcalığa ve ümide sahip olduklarını açıklayarak onları imanda temellendirip Tanrı'ya yaraşır bir yaşam sürmeye çağırdılar. Derlenip bir araya getirilen bu mektuplar, başlangıçtan günümüze kadar Kutsal Yazılar olarak kabul edilmiştir. Bu mektupları üç kısma ayırarak kısaca açıklamaya çalışalım.

Pavlus'un kiliselere yazdığı mektuplar

Pavlus'un Roma, Korint (I-II) ve Galatya'daki topluluklara yazdığı bu dört mektup, İsa Mesih'in müjdesinin ana hatlarını öğretir. Tanrı'nın Mesih'e iman eden kişilere lütfettikleri ile ilgili derin gerçekleri açıklayan bu mektuplar, ayrıca imanlıları müjdeyi saptıran sahte öğretişler hakkında da uyarır.

16“Çünkü Müjde'den utanmıyorum. Müjde iman eden herkesin –önce Yahudiler'in, sonra Yahudi olmayanların– kurtuluşu için Tanrı gücüdür. 17Tanrı'nın insanı akladığı, Müjde'de açıklanır. Aklanma yalnız imanla olur. Yazılmış olduğu gibi, ‘İmanla aklanan yaşayacaktır.’”

Romalılar 1:16-17

Pavlus'un, Efesliler, Filipililer, Koloseliler ve Selanikliler'e yazdığı mektuplar ise, iman yaşamının çok yönlü güzelliklerini açıklar. Mesih aracılığıyla yüreklerinde konut kuran Kutsal Ruh sayesinde Mesih'e iman edenler, sarsılmaz bir sevinç ve ümitle, karşılıksız bir sevgi birliği içinde yaşamalıdırlar:

1-2“Böylece Mesih'ten gelen bir cesaret, sevgiden doğan bir teselli ve Ruh'la bir paydaşlık varsa, yürekten bir sevgi ve sevecenlik varsa, aynı düşüncede, sevgide, ruhta ve amaçta birleşerek sevincimi tamamlayın.”

Filipililer 2:1-2

Pavlus'un Kişilere yazdığı mektuplar

Pavlus'un aynı zamanda emektaşları olan Timoteos (I-II), Titus ve Filimun'a yazdığı bu dört mektup, öncelikle kilise içindeki ruhsal düzeni ele alır. Bu kişileri kilise içindeki önderlerin, görevlilerin ve diğer hizmetlerde çalışan imanlıların nasıl olmaları konusunda bilgilendirir. Bu mektupların ana fikri kilise içindeki düzendir.

14-15“Tanrı'nın ev halkı arasında, yani yaşayan Tanrı'nın topluluğunda nasıl davranmak gerektiğini bilesin diye sana bunları yazıyorum.”

1.Timoteos 3:14-15

Diğer Mektuplar

İbraniler, Yakup, Petrus'un Mektupları, Yuhanna'nın Mektupları ve Yahuda.

İbraniler, Yakup, Petrus'un Mektupları, Yuhanna'nın Mektupları, Yahuda

Kutsal Kitap'ın diğer mektupları İbraniler, Yakup, Petrus, Yuhanna ve Yahuda mektuplarıdır.

Özellikle İbraniler mektubu, bu mektuplar içerisinde en özel olanıdır. Yazarının belli olmadığı bu mektup, imanlı Yahudi halkını farkında olmadıkları Tanrısal ayrıcalıklar konusunda uyarır. Mektupta, özellikle Eski Antlaşma'ya çok bağlı olan halka Mesih'in vaat edilen kurtarıcı kimliğini açıklar.

1Tanrı eski zamanlarda peygamberler aracılığıyla birçok kez çeşitli yollardan atalarımıza seslendi. 2Bu son çağda da her şeye mirasçı kıldığı ve aracılığıyla evreni yarattığı kendi Oğlu'yla bize seslenmiştir. 3Oğul, Tanrı yüceliğinin parıltısı, O'nun varlığının öz görünümüdür. Güçlü sözüyle her şeyi devam ettirir. Günahlardan arınmayı sağladıktan sonra, yücelerde ulu Tanrı'nın sağında oturdu.

İbraniler 1:1-3

Geri kalan yedi mektup imanlıları iman hayatının çeşitli pratik konularında uyarır. Sıkıntılara göğüs germek, denenmelerin üstesinden gelmek, yetkililere boyun eğmek, ve her yönden imana yaraşır bir yaşam sürdürmek için Tanrı'nın vaatlerini gözler önüne serer.

3“Kendi yüceliği ve erdemiyle bizi çağıranın tanrısal gücü, kendisini tanımamız sonucunda yaşamamız ve Tanrı yolunda yürümemiz için gereken her şeyi bize verdi. 4O'nun yüceliği ve erdemi sayesinde bize çok büyük ve değerli vaatler verildi. Öyle ki, dünyada kötü arzuların yol açtığı yozlaşmadan kurtulmuş olarak, bu vaatler aracılığıyla tanrısal özyapıya ortak olasınız.”

2.Petrus 1:3-4

Peygamberlik kitabı-Vahiy

Esinleme kitapçığı Tanrı'nın Elçi Yuhanna'ya gösterdiği görümlerden oluşur. Kitap ilk yüzyılda yaygın olan sembollerle süslü bir yazım türü olan "apokaliptiktir". Esinleme kitapçığı aracılığıyla Tanrı, İsa'nın ikinci kez gelişine dek öğrencilerine başlarına ne gibi sıkıntıların gelebileceğini ve ümitlerini tümüyle İsa'nın görünmesiyle onlara sağlanacak olan lütfa bağlamaları için seslenir. Özellikle İsa'nın geleceği gün yaklaştıkça ortaya çıkacak olan belirtiler ve yasa tanımaz adam olarak tanımlanan (Mesih Karşıtı) dünya lideri açıklanır.

Ama bu kitapçık en çok İsa'nın büyük görkemi içinde dünyayı yargılamak ve Tanrı'nın Egemenliğini kurmak için gelişini anlatarak imanlılara teşvik ve dayanma gücü verir. Tanrı'nın her insan için dileği kitapçıktaki şu ayetlerde açıkça ifade edilir.

17“Ruh ve Gelin, ‘Gel!’ diyorlar. İşiten, ‘Gel!’ desin. Susayan gelsin. Dileyen, yaşam suyundan karşılıksız alsın.”

Vahiy 22:17